August 19, 2022
Kort antwoord: hoeveel u kunt lenen voor een woning, hangt vooral af van wat u elke maand kunt terugbetalen en wat er daarna overblijft om van te leven. Een kredietgever moet daarvoor uw inkomen, uitgaven, lopende kredieten en de waarde van de woning beoordelen. Er bestaat geen vast wettelijk percentage van uw inkomen; elke kredietgever beslist op basis van uw volledige dossier.
Met een hypothecaire lening spreidt u de kosten van een woning over een lange periode. Toch is het belangrijk dat u niet te veel leent. Naast uw lening hebt u elke maand ook vaste kosten, en u wilt ruimte overhouden om te leven. Hieronder leest u waar een kredietgever naar kijkt, wat de rol van eigen inbreng en looptijd is, en hoe drie fictieve rekenvoorbeelden uitpakken.
Een kredietgever is wettelijk verplicht om uw kredietwaardigheid zorgvuldig te beoordelen. Volgens de FOD Economie houdt dat in dat hij uw inkomen, uitgaven en overige financiële situatie evalueert. Hij raadpleegt daarvoor ook de Centrale voor kredieten aan particulieren van de Nationale Bank, waarin de kredieten staan die u voor privédoeleinden hebt afgesloten.
Wikifin vat het eenvoudig samen: de kredietgever moet nagaan hoeveel u maandelijks kunt terugbetalen. Een kredietgever mag alleen een overeenkomst sluiten als hij redelijkerwijs kan aannemen dat u uw verplichtingen kunt nakomen. De beoordeling mag niet hoofdzakelijk steunen op de waarde van de woning.
In de praktijk komen daarbij vijf elementen terug: uw inkomen, uw vaste kosten en lopende kredieten, wat er elke maand overblijft, uw eigen inbreng en de looptijd.
Of u nu vast werk, een interimjob of een zelfstandige activiteit hebt: hoeveel u kunt lenen, hangt grotendeels af van wat u verdient en hoe stabiel dat inkomen is. Uw terugbetalingscapaciteit moet groot en stabiel genoeg zijn in verhouding tot de maandelijkse aflossing.
Breng daarom goed in kaart wat u precies ontvangt. Dat is uw maandinkomen, maar misschien ook huurinkomsten, alimentatie of een vervangingsinkomen. Welke inkomsten een kredietgever meetelt en hoe, verschilt per kredietgever.
Breng ook uw maandelijkse uitgaven in kaart: energie, voeding, verzekeringen, kleding, vervoer, verzorging en ontspanning. Ook lopende kredieten tellen mee, zoals een autolening of een lening op afbetaling die u vroeger afsloot. De kredietgever ziet die kredieten in de Centrale.
Elke euro die al naar een lopend krediet gaat, kan niet meer naar uw woonlening. Een bestaande autolening verkleint dus het bedrag dat u voor uw woning kunt lenen, zoals het derde rekenvoorbeeld hieronder toont.
Hier zit de kern van de vraag. Als u weet wat er elke maand binnenkomt en buitengaat, kunt u berekenen wat u overhoudt. Is dat saldo voldoende positief, dan hebt u mogelijk ruimte voor een lening. Kredietgevers kijken naar wat er overblijft voor levensonderhoud nadat de afbetalingen betaald zijn, en elke kredietgever hanteert daarvoor zijn eigen criteria.
Kijk dus niet alleen naar het totale leenbedrag. Dat is abstract en zegt weinig over uw dagelijkse leven. Het maandelijkse aflossingsbedrag wordt uw realiteit, en daar moet u ademruimte naast overhouden voor onverwachte uitgaven.
Hoeveel u leent in verhouding tot de waarde van de woning, heet de quotiteit. De Nationale Bank verwacht dat kredietverstrekkers het aandeel leningen boven 90% van de woningwaarde beperken voor eigen bewoning, met meer marge voor startende kopers. Dat is een verwachting voor hun jaarlijkse nieuwe productie, geen verbod per kredietnemer.
Bovenop de prijs komen nog kosten, zoals registratierechten of btw en de notariskosten. Het tarief van de registratierechten verschilt per gewest; de bevoegde gewestelijke belastingdienst geeft de actuele regels. Hebt u weinig spaargeld, lees dan wat er kan met een lening zonder eigen inbreng. Of dat in uw geval kan, hangt af van de kredietgever en van uw dossier.
Moet u een groot bedrag lenen, dan kunt u een langere looptijd kiezen om de maandelijkse afbetaling binnen uw budget te houden. Een langere looptijd betekent wel dat u in totaal meer rente betaalt, en de rentevoet kan per looptijd verschillen. Welke looptijd een kredietgever toestaat, hangt af van de kredietgever en van uw persoonlijke situatie.
Ter illustratie, bij een fictieve rentevoet van 3% per jaar (geen actuele marktrente) hoort bij een maandbedrag van € 1.500 op 20 jaar een leenbedrag van ongeveer € 271.000, op 25 jaar ongeveer € 318.000 en op 30 jaar ongeveer € 358.000.
De voorbeelden hieronder zijn fictief, met ronde bedragen. Ze rekenen met een veronderstelde vaste rentevoet van 3% per jaar, een looptijd van 25 jaar en vaste maandbedragen. Dat is geen actuele marktrente. Het maandbudget voor de lening is een keuze in het voorbeeld, geen norm van een kredietgever. Echte aanbiedingen en beslissingen van kredietgevers verschillen.
In alle drie de voorbeelden gaat ongeveer 31 à 32% van het netto-inkomen naar afbetalingen. Dat is een uitkomst van de gekozen bedragen, geen grens die een kredietgever hanteert.
De NBB kijkt naast de quotiteit ook naar twee verhoudingen: de maandelijkse afbetalingslast tegenover het maandelijks beschikbaar inkomen (DSTI) en de totale schulden tegenover het beschikbare jaarinkomen (DTI). Voor alle leningen samen verwacht ze dat maximaal 5% van de nieuwe productie een quotiteit boven 90% combineert met een DSTI boven 50%. Hetzelfde geldt voor een quotiteit boven 90% in combinatie met een DTI boven 9.
Dat zijn geen grenzen per kredietnemer, maar verwachtingen voor het geheel van de leningen van een kredietverstrekker. Ze tonen wel dat een hoge quotiteit en een hoge afbetalingslast samen als risicovol gelden.
Een eerste idee krijgt u door uw hypotheeklening te berekenen met een vrijblijvende simulatie. Wilt u dieper ingaan op de berekening zelf, lees dan hoe u uw leencapaciteit berekent. Een simulatie is geen kredietaanbod. Wat voor u geldt, staat zwart op wit in het aanbod van de kredietgever.
Nee, er is geen vast wettelijk percentage. De wet verplicht de kredietgever wel om uw kredietwaardigheid te beoordelen en na te gaan wat u maandelijks kunt terugbetalen.
Ja. Lopende kredieten staan in de Centrale voor kredieten aan particulieren en verkleinen het bedrag dat u maandelijks nog voor een woonlening kunt besteden.
Dat verschilt per kredietgever en hangt af van uw persoonlijke situatie. Een langere looptijd verlaagt de maandlast, maar verhoogt de totale rentekost.
Soms wel, maar niet bij elke kredietgever en niet voor elk profiel. De NBB verwacht van kredietverstrekkers dat ze maar een beperkt deel van hun nieuwe productie boven 90% en boven 100% van de woningwaarde verstrekken. Of het in uw geval kan, hangt af van uw volledige dossier.
Dan moet hij u volgens de FOD Economie kosteloos de reden meedelen en zeggen welke gegevens hij heeft geraadpleegd. Een andere kredietgever kan uw dossier anders beoordelen, maar een weigering is ook een signaal om uw budget opnieuw te bekijken.
Wilt u weten welk leenbedrag in uw geval haalbaar is? Wij bij Krediet@dvies bekijken uw dossier en zeggen eerlijk wat we zien. Dat gesprek is vrijblijvend en vertrouwelijk, en kan in elk van onze vijf kantoren.



