Kort antwoord: een eigenaarskrediet is een lening waarbij uw woning als waarborg dient, via een hypotheek of een hypothecaire volmacht. Juridisch valt het in de regel onder het hypothecair krediet. Omdat de woning borg staat, zijn vaak hogere bedragen en langere looptijden mogelijk dan bij een lening zonder waarborg, maar een langere looptijd kost in totaal meer interest, en bij wanbetaling kan uw woning verkocht worden.
Op deze pagina leest u wat een eigenaarskrediet juridisch is, waarvoor u het kunt gebruiken, welke voorwaarden en kosten erbij horen en welke risico's u moet afwegen.
Wat is een eigenaarskrediet?
"Eigenaarskrediet" is geen wettelijke term, maar een benaming die kredietgevers gebruiken voor een lening aan iemand die eigenaar is van een woning en die woning als waarborg geeft. De kredietgever neemt een hypotheek op de woning, of krijgt een hypothecaire volmacht om dat later te doen.
Volgens de FOD Economie is een lening aan een consument waarbij een onroerend goed, meestal een huis of appartement, als onderpand dient, een hypothecair krediet. Er bestaan twee soorten, afhankelijk van waarvoor u het geld gebruikt:
- Hypothecair krediet met onroerende bestemming: om een woning of grond te kopen, te bouwen, te verbouwen of te behouden, of om zo'n krediet te herfinancieren. Dat is het klassieke woonkrediet.
- Hypothecair krediet met roerende bestemming: een krediet met een hypothecaire zekerheid op uw woning, maar voor andere doelen, zoals een voertuig, een mobilhome of dure apparatuur.
Een eigenaarskrediet kan dus onder beide soorten vallen, afhankelijk van het doel. Het klopt daarom niet dat een hypothecaire lening wettelijk alleen voor de aankoop van een woning mag dienen.
Waarom de soort krediet ertoe doet
De bestemming bepaalt welke regels van toepassing zijn.
- Roerende bestemming: volgens de FOD Economie gelden voor de maximale kosten dezelfde regels als voor consumentenkrediet. De overheid legt maximale jaarlijkse kostenpercentages (JKP) vast die kunnen wijzigen. Er geldt ook een wettelijke maximale terugbetalingstermijn.
- Onroerende bestemming: hiervoor bestaat geen wettelijk maximaal JKP. Vergelijk aanbiedingen daarom op basis van het JKP in de ESIS-fiche, die u krijgt als u een offerte vraagt.
Vraag altijd zwart op wit welke soort krediet u wordt voorgesteld en welk JKP erbij hoort.
Waarvoor kunt u het gebruiken?
Een eigenaarskrediet wordt onder meer gebruikt voor verbouwingen, de aankoop van een voertuig of andere grote uitgaven. Soms wordt het ook gebruikt om lopende kredieten samen te voegen. Wees daar voorzichtig mee. Volgens de FOD Economie betaalt u bij een hergroepering meestal alleen in het begin minder per maand, maar in totaal doorgaans veel meer interest, omdat het langer duurt voor alles terugbetaald is. Een goedkope autolening kan zo duurder worden, en de wederbeleggingsvergoedingen voor vervroegd afgeloste kredieten zitten niet noodzakelijk in het nieuwe JKP. Vraag de kredietgever om het JKP van uw huidige situatie en van het nieuwe krediet naast elkaar te zetten.
Heeft u moeite om uw lopende schulden af te betalen? Dan is een nieuw krediet zelden de oplossing. Een erkende dienst voor schuldbemiddeling, bijvoorbeeld via het OCMW, kan u helpen uw situatie te bekijken.
Wat zijn de voorwaarden?
- U bent eigenaar: de woning moet als waarborg kunnen dienen.
- Er is voldoende waarde vrij: wat telt, is het verschil tussen de waarde van de woning en wat er nog openstaat op leningen die al met de woning gewaarborgd zijn. Loopt er nog een hypothecaire lening, dan houdt de kredietgever daar rekening mee.
- U kunt het afbetalen: de kredietgever beoordeelt uw kredietwaardigheid op basis van uw inkomen en lasten. Volgens de FOD Economie mag die beoordeling niet hoofdzakelijk steunen op de waarde van de woning.
Welke kosten horen erbij?
- Interest en kosten van de kredietgever: volgens Wikifin zitten die in het JKP, samen met onder meer dossierkosten en de kosten van de hypothecaire inschrijving. Het ereloon van de notaris en de registratierechten zitten er niet in.
- Hypotheekakte: een hypotheek vraagt een notariële akte. In Vlaanderen betaalt u volgens de Vlaamse Belastingdienst 1 procent recht op hypotheekvestiging op het gewaarborgde bedrag, plus de andere kosten van de akte en het ereloon van de notaris. In Brussel en Wallonië gelden eigen regels; uw notaris berekent het bedrag. Een overzicht vindt u op onze pagina over notariskosten bij een lening.
- Hypothecaire volmacht: volgens notaris.be is die goedkoper dan een hypotheek, omdat er geen hypotheek wordt gevestigd. Niet elke kredietgever aanvaardt dat, of alleen voor een deel van het bedrag. Wordt de volmacht later omgezet in een hypotheek, dan betaalt u alsnog de kosten van die hypotheek.
Welke risico's moet u afwegen?
- Uw woning staat borg: kunt u niet terugbetalen zoals afgesproken, dan mag de kredietgever volgens de FOD Economie de woning via een gerechtelijke procedure laten verkopen.
- Een lange looptijd kost meer: een lagere maandlast door een langere looptijd betekent in totaal meer interest. Volgens Wikifin wordt ook een schuldsaldoverzekering duurder naarmate de looptijd langer is.
- Uw woning is minder vrij: zolang het krediet loopt, rust er een waarborg op uw woning. Dat speelt mee als u later wilt verkopen of opnieuw wilt lenen.
- Kosten vooraf: de akte kost geld, ook als u het krediet later vervroegd terugbetaalt.
Veelgestelde vragen
Is een eigenaarskrediet goedkoper dan een persoonlijke lening?
Dat hangt af van het aanbod, de looptijd en de aktekosten. Vergelijk altijd het JKP en het totale terug te betalen bedrag, niet alleen de maandlast.
Moet mijn woning volledig afbetaald zijn?
Niet noodzakelijk. Er moet wel voldoende waarde vrij zijn naast wat er al openstaat.
Mag ik het geld voor alles gebruiken?
Het doel wordt in de overeenkomst vastgelegd en bepaalt mee welke regels gelden. Bespreek het doel vooraf met de kredietgever.
Uw situatie laten bekijken
Overweegt u uw woning als waarborg in te zetten? Wij bij Krediet@dvies bekijken uw situatie en zeggen eerlijk wat we zien, ook als een lichtere formule zonder waarborg volstaat. Dat gesprek is vrijblijvend en vertrouwelijk, en kan in elk van onze vijf kantoren.
Let op, geld lenen kost ook geld.